گروه مهندسی باغ منظر Baghmanzar Group

انواع نورپردازی در فضاهای سبز باغ و ویلا

۲۵۸

اختصاص دادن نواحی معینی برای نورپردازی، به ما کمک می‌کند که در یک فضای سبز اثرات مختلفی روی بیننده بگذاریم. یک مجسمه هنگامی که در کنار گیاهان سبز قرار می‌گیرد، منظره‌ای کاملًا متفاوت با زمانی که کنار یک دیوار ساده قرار دارد، ایجاد می‌کند. باید از تمامی شیوه‌های نورپردازی برای دستیابی به یک نورپردازی خاص و اثرگذار استفاده کرد.

محدوده تکنیک‌های مستقیم تطبیقی شامل نورپردازی به سمت بالا و نورپردازی به سمت پایین است و برای دستیابی به نتایج ماهرانه می‌توان از نورپردازی تأکیدی استفاده کرد.

نورپردازی به سمت پائین

نورپردازی به سمت پایین حجمی از نور روی سطوح زیرین به وجود می‌آورد و این امر علاوه بر ایجاد حس امنیت، توانایی دید در شب را افزایش می‌دهد. گل‌ها و گیاهان به سمت بالا تمایل دارند و صورتشان به سمت خورشید است. با کمک این نوع نورپردازی می‌توان آنها را به خوبی نشان داد. به طور کلی برای نورپردازی به سمت پایین، به منظور ممانعت از خیرگی چشم از حباب‌هایی که دارای قدرت کمتری هستند، استفاده می‌شود. نوری که به سمت پایین می‌تابد، بازتاب شدیدتری را به چشم باز می‌گرداند. برای رفع این عیب از نور سندبلاست شده جهت پراکندگی نور به اطراف استفاده می‌شود.

نورپردازی به طرف بالا

این نورپردازی جهت تأمین روشنایی چمن، دیوار منتهی به پشت بام، مجسمه‌ها، آلاچیق، میز ناهارخوری به کار می‌رود.

این نورپردازی که از سمت پایین شیء به سمت بالای آن هدایت می‌شود، به دلیل معکوس بودن با جهت نور روز جلب توجه می‌کند. لامپ به گونه‌ای نصب می‌شود که پرتوهای نوری آن دقیقاً روی نقطه دید نباشد و کمی پایین‌تر از آن قرار گیرد. بنابراین زیبایی شئ نورپردازی شده بدون مواردی چون ایجاد خیرگی یا عدم تمرکز در محلی که لامپ قرار دارد، مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. در جایی که چندین نقطه دید وجود دارد و نورپردازی کل شئ مورد نظر است، درخشندگی داخلی و خارجی کاسه چراغ باعث کاهش خیرگی چشم در نقاط مختلف می‌شود.

این نورپردازی عمومی‌ترین نوع نورپردازی جهت باغ‌هاست، زیرا تقریباً در همه جا امکان نصب آن وجود دارد. در صورتی که نورپردازی از سمت بالا به دلیل نیاز به استراکچر، همیشه در دسترس نیست. نورپردازی به طرف بالا به دلیل هزینه کم، سهولت جابجایی، سهولت تنظیم با رشد گیاهان و تغییرات فصول بیشتر، مورد استفاده قرار می‌گیرند.

با نورپردازی به سمت بالا اثرات متفاوتی نظیر نورهای تأکیدی، نورهای کامل و نورپردازی برای تأکید به روی بافت می‌توان ایجاد کرد.


نورپردازی برای تأکید به روی بافت

این نوع نورپردازی برای تأکید بر درختان، نمای خانه، مجسمه و دیوار به کار می‌رود.

ما تصور می‌کنیم منظور از نورپردازی بالا، قراردادن منبع نوری روی سطح زمین است، در حالی که با نصب نورهای موضعی روی دیوارها، شاخه‌ها یا زیر آب نیز می‌توان این حالت نوردهی را ایجاد کرد. این نورپردازی در جایی که بافت از یک سمت قابل مشاهده است، استفاده می‌شود.

نورپردازی در زاویه‌ای دقیق، در نزدیکی سطح، باعث تأکید برآن سطح می‌شود و  سایه‌های قوی ایجاد می‌کند، این نورپردازی در برخی مواقع نورپردازی بافتی نامیده می‌شود و تأکید خاصی روی بافت و رنگ دارد.

نورپردازی به سمت بالا، کنار تنه درختان، تأکیدی بر بافت، رنگ و الگوی پوست درخت است. در حالی که همان نورپردازی در کنار یک درخت ستونی شکل مانند کاج، باعث تأکید بر بافت شاخ و برگ درخت می‌شود.

کاربرد اصلی این نوع نورپردازی به روی دیوار سنگی و آجری است. قراردادن لامپ‌ها نزدیک دیوار برای نشان‌دادن برآمدگی‌های سطوح مانند: ملات، بندکشی‌ها و خلل و فرج موجود در سطوح است.


نورپردازی کامل

منظور از این روش نورپردازی نوری است که سطح دیوار را کاملاً می‌پوشاند و کاربری‌های بی‌شماری دارد. در باغ‌های مدرن که پوشش یا نقاشی دیوار بافت خاصی ندارد. این نورپردازی سطح دیوار را کاملاً می‌پوشاند و کاربری‌های بی‌شماری دارد. نورپردازی به این شیوه توجه را به سمت رنگ یا انعکاس نور دیوار جلب می‌کند تا فضایی را تعریف کرده و محیطی دوستانه و صمیمی خلق کند. نکته کلیدی جهت ایجاد چنین تأثیری در یک فضای خودمانی و کوچک استفاده از نوری کم ارتفاع است که نقش و نگارهایی ظریف و چشم‌نوازی را ایجاد می‌کند.

لامپ‌ها هم روی سطح زمین و هم داخل سطح زمین نصب می‌شوند. همچنین ممکن است حباب سندبلاست شده یا ساده و یا حتی رفلکتور جداگانه داشته باشند.

این نورپردازی برای ایجاد ارتباط بصری یا پس‌زمینه حصارها و یا کاج‌های چتری استفاده می‌شود و در مقیاس بزرگ‌تر برای نورپردازی آبنماها به کار می‌رود. البته باید به خاطر داشته باشید که این نوع نورپردازی وقتی شما از پنجره به بیرون نگاه می‌کنید یا وقتی در راهرو ورودی قدم می‌زنید، باعث ایجاد خیرگی می‌شود.

خصوصیات نورپردازی معماری یک بنا، بیشتر وابسته به روش‌های انتخابی نوع لامپ در مناطق مسکونی است. غیر متداول‌ترین این نوع نورپردازی استفاده از چراغ اسپات کوچک یا نور رو به پایین است که نور را پراکنده می‌کند. به طور مثال زمانی که این چراغ در زیر لبه پشت بام استفاده می‌شود. می‌توان با تأکید بر نور روی گیاهان یا نور ورودی و مسیرهای منتهی به آن یا نور آبنما و دیوارخانه، نوعی امنیت نوری ایجاد کرد.


نورپردازی متقاطع

نورهای مورب یا متقاطع عبارتی است که موقعیت یک چراغ و جهت نوردهی آن را بیان می‌کند. بدین صورت که چراغ را در کناره سوژه قرار می‌دهیم تا نور به طور مورب از روی آن عبور کند. نورپردازی متقاطع یک حصار گیاهی به گونه‌ای است که یک چراغ پرتوهای موضعی وسیعی روی گیاه بتاباند و تأثیری روی بافت و سطح آن نداشته باشد.

استفاده از این نوع نورپردازی در مقایسه با نورپردازی از روبرو، باعث تأکید بیشتر بر بافت و فرم سوژه می‌شود. کاربرد مفید این نوردهی در جایی است که حجم یک مجسمه یا یک نقش برجسته یا کوزه روشن شده با نور رنگی به دلیل نورپردازی از روبرو، کاملا مشخص باشد که قسمتی از جسم به دلیل سایه‌دار شدن دیده نمی‌شود. این مشکل با اضافه کردن لامپی در قسمت دیگر برطرف می‌شود، همچنین با استفاده از لامپی با درخشندگی حباب کمتر و با فاصله دورتر می‌توان خصوصیات بافتی ایجاد شده توسط چراغ اول را کم نموده، ولی نور را از بین نمی‌برد.

در جایی که از دو منبع نوری برای ایجاد توازن استفاده شود، چراغ‌هایی که به صورت میخی نصب می‌شوند، قابلیت انعطاف بیشتری به ما می‌دهند.

نورپردازی تأکیدی

این روش شامل استفاده از لامپ‌های مستقیم برای تأکید بر یک تک گیاه، نقطه کانونی و دیگر خصوصیات مقلبل دید است و در یک پس زمینه از حصار گیاهی کمتر به چشم می‌آید. همچنین نورپردازی تأکیدی را می‌توان با نورهایی به سمت بالا، پایین، متقاطع و یا حتی با هر منبع نوری زیر آب، روی درختان، روی زمین یا روی هر ساختار دیگری ایجاد کرد.

نورپردازی موضعی

تمرکز پرتوهای نوری قوی به روی سوژه، این نورپردازی را به وجود می‌آورد. لازم است که برای این کار هدف‌گیری نوری به دقت انجام شود و از تاباندن نور بیش از اندازه پرهیز شود و یا نور به صورت یکنواخت بر سطح بتابد. نورهای تابیده دورتر از نقطه کانونی، سایه‌های نازیبایی روی سطح مجاور ایجاد می‌کنند.

عبارت نورهای موضعی اغلب با نورهای تأکیدی اشتباه گرفته می‌شود و برخی اوقات یک معنی از آنها برداشت می‌شود. نور موضعی معمولاً به نوری گفته می‌شود که به علت نبود موقعیت عملکردی جهت نصب منبع نور در فاصله نزدیک، در فاصله دورتری نصب می‌شود. به عنوان مثال در لبه پشت بام ساختمان استفاده می‌شود تا نقاط کانونی، خصوصیات پیاده‌رو و یا سطح زمین را روشن سازد و یا برآمدگی حجم چتری شکل درخت را از حصار گیاهی تفکیک می‌کند. پرتوی نور موضعی قادر است نور ملایمی را که از فاصله دورتری تابیده می‌شود، جبران کند.

بگذاریم. یک مجسمه هنگامی که در کنار گیاهان سبز قرار می‌گیرد، منظره‌ای کاملًا متفاوت با زمانی که کنار یک دیوار ساده قرار دارد، ایجاد می‌کند. باید از تمامی شیوه‌های نورپردازی برای دستیابی به یک نورپردازی خاص و اثرگذار استفاده کرد.

محدوده تکنیک‌های مستقیم تطبیقی شامل نورپردازی به سمت بالا و نورپردازی به سمت پایین است و برای دستیابی به نتایج ماهرانه می‌توان از نورپردازی تأکیدی استفاده کرد.

Facebooktwitterpinterestlinkedintumblr